مطلب تامل انگیز "مافیای وبلاگستان بیمار فارسی" از وبلاگ مطرود شروعی دیگری برای باز شدن بحث مافیا در وبلاگستان بود و مطالبی در نقد یا دفاع از آن نیز نوشته شد و همانطور که نیما اکبرپور هم اشاره داشته است بحث مافیای وبلاگستان بحثی جدیدی نیست و شاید قدمتی برابر رایج شدن وبلاگ نویسی فارسی دارد. آیا مافیای وبلاگ نویسی وجود دارد؟ چه چیزی باعث ایجاد این مافیا شده است و هدف آن چیست؟ و آیا ماهیت این مافیا بیمار و ناسالم است؟ در ادامه نظر شخصی مرا خواهید خواند.

مافیا نه! حلقه های وبلاگ نویسی بله!
به نظر من آنچه که  مافیای وبلاگ نویسی به عنوان گروهی که از یکدیگر حمایت کرده و رفتار خاص گروهی نیز دارند  نامیده می شود با مفهوم "حلقه های وبلاگی"  از لحاظ ماهیت بیشتر شبیه است تا مافیا! قبلا در مطلبی به عنوان «حلقه های وبلاگی - قدرت در دنیای مجازی» ضمن اشاره به تعریفی از حلقه های وبلاگی و قدرت و نفوذ آنها بخصوص در برابر وبلاگهایی که در حلقه های وبلاگی نیستند اشاره کرده ام. وجود حلقه های وبلاگی در اتمسفر وبلاگهای فارسی کاملا واضح و مشخص است.برای مثال حلقه وبلاگی فعالان زن که احتمالا برای بسیاری آشناست.  آیا شکل گیری و وجود حلقه های وبلاگی اشتباه و نادرست است؟ به نظر من چنین نیست و چه بسا که شکل گیری حلقه های وبلاگ نویسی تلاشی برای افزایش نفوذ مطالب وبلاگها و در راستای پیشرفت وبلاگستان باشد. وبلاگ نویسان یک حلقه عموما از یکدیگر حمایت کرده و به مطالب یکدیگر لینک می دهد و در بحثهای گروهی شرکت میکنند و به نوعی بازدیدکنندگان خود را به اشتراک گذاشته و میزان بازدید از وبلاگهای یکدیگر و نفوذ مطالب و نظرات خود را بیشتر می‌کنند و بصورت کلی اشکالی در این جریان وارد نیست.
اما همانند هر جامعه و مجموعه دیگری این حلقه های وبلاگ نویسی را آسیبهایی تهدید میکند. تلاش برخی از اعضاء برای پدرخواندگی و رهبری حلقه و سمت دهی آن، برخورد قهرآمیز اعضای گروه با مخالفان و منتقدان  ،اصرار اعضای حلقه بر اشتباهات اعضای معروف حلقه و تایید آنها، احساس خود برتر بینی و تحقیر اعضای خارج از حلقه و استفاده ابزاری از حلقه وبلاگ نویسی برای جذب طرفدار و هوادار و طرد مخالفین و البته موارد دیگری که شاید خوانندگان و وبلاگ نویسان با آن برخورد کرده باشند.

آسیب پذیری  حلقه های وبلاگ نویسی فارسی
همانطور که اشاره شده حلقه های وبلاگ نویسی میتوانند دچار آسیبهایی شوند و متاسفانه با نگاهی به حلقه های وبلاگ نویسی  فارسی به نظر می رسد حلقه های معروف وبلاگ نویسی نیز از این آسیبها در امان نبوده اند و شاید همین ادعای  وجود مافیا در وبلاگستان که هر از چند گاهی مطرح می شود دلیلی بر وجود ضعف و اعتراض یا طغیان در برابر  آسیبهای این حلقه های وبلاگ نویسی باشد. وبلاگستانی که هنوز  در برخورد با منتقدین و مخالفان خود  به جای  نقد صحیح از برچسب زدن و تحقیر استفاده میکند و حلقه هایی که همچنان دچار حرکتهای توده ای و سطحی هستند حتما مشکلاتی دارد.

وبلاگهای آی تی و حلقه های جدید شکل گرفته
حلقه های وبلاگ نویسی زیادی در طول این چند سال ایجاد شده است، حلقه هایی که از وبلاگ نویسان اولیه شکل گرفته بود یا حلقه وبلاگی فعالان زن، حلقه وبلاگ نویسان سیاسی اصلاح طلب،حلقه وبلاگ نویسان حوزه آی تی و کامپیوتر  و یا این اواخر حلقه وبلاگهای مذهبی برخی از این مجموعه ها بوده یا هستند. اما به دلایلی برخی از این حلقه ها رو به افول نهادند. بسیاری از وبلاگ نویسان قدیمی فعالیت خود را کاهش داده و به نوعی از وبلاگستان خارج شدند. در برخی گروهها مثل وبلاگهای اولیه حوزه آی تی و وبلاگهای تخصصی  عدم بازدهی مناسب و افت انگیزه  باعث شد  که اکثر این وبلاگها بعد از مدتی غیر فعال شده و حلقه های شکل گرفته به فراموشی سپرده شوند. همچنین فیلترینگ نیز در این زمینه بی تاثیر نبوده است و بخصوص در بخش وبلاگهای سیاسی و اجتماعی فیلتر شدن وبلاگهای مطرح و هسته  اصلی حلقه ها باعث شد که این حلقه های شکل و نفوذ خود را از دست بدهند. در این میان  حلقه وبلاگی حوزه آی تی (شاید به دلیل بازدیدکننده بیشتر ) و دور بودن از حوزه های سیاسی و اجتماعی و در نتیجه فیلترینگ راحت تر توانست شکل بگیرد همجنین آشنایی نویسندگان این وبلاگها  با سایتهای اشتراک گذاری مطالب و خبرخوانها برگ برنده ای در برابر وبلاگ نویسان دیگر حوزه ها بود. البته به سختی میتوان آنچه که امروز در وبلاگهای حوزه آی تی شاهد آن هستیم را وبلاگهای حوزه آی تی نامید. در ابتدای شکل گیری وبلاگستان وبلاگهای حوزه آی تی عموما توسط متخصصین و دانشجویان کامپیوتر و همچنین خبرنگاران حوزه آی تی شکل گرفت و مباحث مطرح شده در آنها یا  مباحث آموزشی بود یا بحثهای تخصصی و یا بررسی رویدادهای جاری دنیای کامپیوتر و آی تی بخصوص در ایران، اما در شکل جدید وبلاگهای آی تی ترجمه نقش اصلی را بازی میکند و از همین روست که عامل محبوبیت برخی از وبلاگهای معروف این روزهای حوزه آی تی چیزی جز ترجمه مطالب وبلاگها یا سایتهای معروفی چون techcrunch، Mashable و ... نیست و نویسندگان آنها نیز کمتر تحصیلاتی در زمینه گرایشهای تخصصی این حوزه دارند و همچنین مطالب این وبلاگها بیشتر عوامانه (عوامانه واژه ای در برابر مطالب تخصصی است) شده اند و به همین دلیل هم برای خوانندگان غیر تخصصی جذابتر بوده و بازدیدکننده بیشتری دارند . آنها نقش مثبتی با مطرح کردن مباحث وبلاگهای معتبر خارجی در بین فارسی زبانان دارند اما بطور مثال اگر شما به چند سایت و وبلاگ معروف خارجی سر بزنید یا فید آنها را مشترک شوید میتواند دور بسیاری از وبلاگهای فارسی امروز حوزه آی تی را خط بکشید. به راستی در میان وبلاگهای مطرح و امروزی حوزه آی تی چند وبلاگ آموزشی یا تخصصی داریم؟ چند وبلاگ داریم که سیاستها و رویدادهای آتی کشور را مورد نقد و بررسی قرار دهد و مطالبی را در آنها ببنیم که در سایتها و وبلاگهای انگلیسی زبان نتوانیم پیدا کنیم؟چند وبلاگ تخصصی داریم که مثلا در زمینه تکنولوژی و پلاتفرمهای نرم افزاری، مباحث تخصصی بانکهای اطلاعاتی،زبانهای برنامه نویسی و یا  تجارت الکترونیک  صحبت کنند؟ و اگر وجود دارند جایگاه آنها در حلقه های وبلاگ نویسی کجاست؟

وب و وبلاگستان فارسی هرچه هست به نظرم بایستی با دید مثبت و امیدوارانه به آن نگریسته شود و تنها با همین دید است که امکان برطرف کردن  مشکلات و نواقص آن وجود دارد.

مطلب قبلی ام و پادکستی که با نیما اکبرپور در همین زمینه داشتم  شاید شروعی باشد برای آنکه کمی جدی تر و با نگاه بهتر و با جزئیات بیشتری به آنچه اتفاق می افتد  نگاه کنیم. حداقل اگر قرار شد فردا کسی را محکوم کنیم یا به او توهین کنیم یا اینکه او به انحصار و زندانبانی و... متهم کنیم  ابتدا درباره نظرات او و دلایل کارش بیشتر بدانیم. ماهها قبل در بخش قالبهای بلاگفا کد قرار دادن فریم و همچنین برخی خدمات سایتهایی که چنین امکانی را فراهم می کردند محدود شد کم نبودند کسانی که مرا متهم به مستبد متهم کردند و یا این کار را عملی انحصار طلبانه خواندند و حتی تهدید به شکایت کردند و البته پیش بینی کردند که بزودی بلاگفا موقعیت برتر خود را از دست خواهد داد. دلیل این محدودیت در همین وبلاگ توضیح داد شد .ماهها گذشت و موقعیت بلاگفا تغییر نکرد و تنها آنچه اتفاق افتاد بخشی از وبلاگهای کاملا تبلیغاتی و اسپم دیگر در بلاگفا ایجاد نشد. سیاستهای یک سایت براساس منافع سایت و منافع کاربران و توجه به شرایط موجود است. سایتهای پورنو بازدیدکننده زیادی دارند و موقعیت ترافیکی سایت را افزایش می دهند اما امکان ادامه فعالیت سایت  را نیز تهدید میکنند و از طرفی چه کسی دوست دارد که در سرویسهای که تعداد زیادی وبلاگ پورنو وجود دارد فعالیت جدی داشته باشد؟ و اینجاست که بایستی برای اینگونه وبلاگها محدودیتهایی ایجاد کرد به نظرم به دلایل مشابه میتوان محدودیتهای برای وبلاگهای اسپم و تبلیغاتی هم ایجاد کرد. به زبان ساده قرار نیست به عنوان یک مدیر همه را راضی نگاه داریم بلکه قرار است سیاستهای را اعمال کنیم که محیط بهتری برای فعالیت برای کاربرانی که مایل به استفاده صحیح از خدمات سایت هستند ایجاد شود. در عین حال حقوقی را نیز برای خود متصور هستیم مثلا اینکه کسی از نام  سایت یا حتی طرح گرافیکی آن سوء استفاده نکند.

حرکتی که اخیرا توسط بلاگفا و محدود کردن دسترسی یک اسکریپت ایجاد شد و البته قبلا نمونه مشابه این کار توسط برخی سایتهای دیگر نیز انجام شده بود همانطور که در مطلب قبلی دلایل آن گفته شد در راستای دفاع از حقوق سایت و اعتراض در برابر عملی غیر حرفه ای و تبلیغاتی بوده است.در ادامه و با توجه به ادعاهای دیگری که بیان شده است جزئیات بیشتری را مطرح کنم.

1.فعالیت و دسترسی در چهارچوب و اجازه سایت
در مثال ساده گوگل یا یاهو نتایج جستجو خود را به کاربران واقعی عرضه میکنند و شاید محدودیتی در این زمینه برای کاربر واقعی نداشته باشند اما صریحا با بازخوانی صفحات خود توسط اسکریپتها و نرم افزارها حساس هستند و آنها را محدود میکنند و در عین حال API خاصی برای دسترسی به این خدمات برای برنامه نویسان عرضه میکنند که استفاده از این API یا هر خدمات دیگری تنها پس از قبول اصول تجاری و قوانین استفاده سایت و دریافت به اصلاح کد لایسنس مقدور است. متاسفانه همانطور که گفتم گروهی که اقدام به امکان انتقال اطلاعات کاربران بلاگفا کرده بودند هیچ گونه هماهنگی و کسب اجازه ای در این زمینه نداشتند. البته رد ادعای ارسال ایمیل بی پاسخ کار سختی است. من تمام ایمیلهای دریافت شده و حتی جانک میلهای سه هفته اخیر را جستجو کردم هیچ ایمیلی از سایت فوق دریافت نکرده بودم از طرفی خوب میدانم که اگر براستی گروه فوق مایل به تماس و گرفتن پاسخ از من بودند روشهای بهتری را نیز می دانستند بخصوص به دلیل دوستان مشترکی که داریم. همانطور که درست چند ساعت پس از محدود سازی امکان فوق پیامی از یکی از اعضای تیم فوق(گناهکار) دریافت کردم که مرا به ترسو بودن متهم میکرد و ایمیلی نیز از نوید که خواستار پاسخ بود که پاسخ او البته در همین وبلاگ داده شد. بنابراین اصولا بحث تلاش برای برقراری ارتباط در میان نبوده است و البته میتوان هر ادعای را مطرح کرد مثل اینکه اگر ایمیلی ارسال شده عدم رضایت ما هم اعلام شده است. در عین اینکه اشکالی که بر این ادعا وجود دارد این است که بخصوص در بحث تجاری و حرفه ای عدم پاسخ به درخواست کسی به معنای پذیرش درخواست فوق نیست. البته خوب است که یکی از اعضای تیم ادعا کرده است که نه برای کسب اجازه و هماهنگی بلکه احتمالا برای کسب کمک و شیوه اجرا ایمیل زده است. در عین حال مشخص است که پس از مرحله اول محدود سازی و به نوعی اعلام عدم رضایت ما این گروه با استفاده از پروکسی ها و تغییر در شیوه خود باز هم تلاش برای دسترسی به محتوای سایت کرده اند که نشان میدهد اصولا رضایت یا عدم رضایت ما برای تیم فوق ارزشی نداشته و به آن بی توجه هستند.

2.تلاش برای کمک به کاربران بلاگفا یا حرکت تبلیغاتی برای اهداف شخصی
یکی از اتهاماتی که این روزها به بلاگفا زده شد این بود که بلاگفا امکان تهیه نسخه پشتیبان را برای کاربران خود محدود کرده است. چگونه است که در معروفی اسکریپ و سرویس فوق آنرا به عنوان تبلیغاتی  "انتقال اطلاعات کاربران بلاگفا به سایت دیگری" اعلام کردید اما هنگامی که محدودیتی برای این کار اعمال شد ناگهان تبدیل به پشتیبانی اطلاعات کاربران می شود و آیا اصولا کمی عجیب نیست که رقیب سایتی ناگهان دلسوز کاربران سایت شود؟
سایت بلاگر تا همین چندی پیش امکان تهیه نسخه پشتبان را نداشت و سایتهای مشابه و خارجی دیگری نیز وجود دارند که هنوز امکان تهیه نسخه پشتیبان را برای کاربران خود فراهم نکرده اند اما فکر نمیکنم کسی در آن زمان بلاگر را به زندان یا انحصار طلب خوانده باشد. آنقدرها از فعالیت بلاگفا نمیگذرد و حجم اطلاعات بسیاری از کاربران آنقدر قابل توجه نبوده است که امکان تهیه نسخه پشتیبان سریعا در سایت تعبیه گردد و طبیعتا چنین امکاناتی با توجه به نظرات کاربران در نسخه های آتی سایت مدنظر خواهد بود.تاکید میکنم که آنچه انجام شده به هیج وجه تلاش برای محدود کردن کاربران نبوده و تنها اعتراضی به شیوه تبلیغاتی و غیر حرفه ای گروه خاصی بوده است.

3.حرکت فوق یک حرکت تبلیغاتی یا تجاری نبوده است!
به نظر شما وقتی کاری توسط یک سرویس رقیب یا تیمی که به نحوی به آن منتسب است انجام می شود حرکت تبلیغاتی یا تجاری نیست؟ آیا تشویق کاربران یک سایت توسط تیمی به استفاده از خدمات یک سایت رقیب بدون دلیل است؟ اینکه  شرکتی تجاری و رقیب به تیم فوق فضا و سرویس هاستینگ و برخی امکانات دیگر (که عموما دریافت آنها نیاز به پرداخت هزینه است)  بصورت مجانی  بدهد صرفا به دلایل انسان دوستانه انجام شده یا به دلیل حمایت تیم فوق از فعالیتهایی تجاری سایت فوق صورت گرفته است؟ (مثل افزایش دامنه کاربران، ارائه خدمات به زبانهای دیگری و در نهایت ارتقاء موقعیت سایت).
در عین حال ادعای انتقال به هاست شخصی هم قابل تامل است.قاعدتا چنین خدماتی امکان دریافت مشتریان هاستیگ و در نتیجه کسب منافع را بیشتر میکند امیدوارم تیم فوق مدعی این نشود که از کسانی که مایل به فعالیت در سایت شخصی  هستند (بابت میزبانی) پولی دریافت نمیکند یا اینکه از شرکتهای میزبانی(هاستینگ) بابت معرفی این مشتریان منفعتی نمی برد.

4.فعالیتی غیر حرفه ای
آیا یک سایت و سرور حق دارد دسترسی یک سرور دیگر را که به سرور و خدمات خود به دلایلی محدود کند؟ و اگر چنین کرد انحصار طلب است؟ بسیاری از سایتها دسترسی روباتها (حتی روباتهای جستجوگر) یا درخواستهایی که از سرورهای دیگر می آید که منفعت خاصی برای آنها ندارد محدود میکنند مثلا ما نیز چندین سرور متعلق به اسمپرها که ایمیل کاربران را جمع آوری میکنند مسدود کردیم. حالا به نظر شما درست است که دارندگان آن سرور بگویند اینها اطلاعات کاربران شما و نه خود شما است و ما را متهم به انحصار طلبی کنند؟ حالا اگر احیانا به هر دلیلی سایتی حق دسترسی به منابع و محتوای خود را برای سرور و سایت دیگری محدود کند آیا درست است که سایت دوم با فرض آنکه در چهارچوب حرفه ای فعالیت میکند  با حیله و ترفندهای فریبکارانه مجددا برای دسترسی به محتوای سایت اول تلاش کند؟ از طرفی عموما در چهارچوب خدمات آنلاین اسکریپتها و رباتها با یک شناسه به سایتهای دیگر سر می زنند. مثلا خبرخوان گوگل که صرفا یک واسطه نرم افزاری بین فید وبلاگها و سایتها با کاربران است دقیقا با یک شناسه مشخص محتوای سایت را می خواند که هر مدیر سایتی به راحتی امکان شناسایی و حتی کسب اطلاعات در مورد اسکرپیت فوق را دارد) این قضیه تقریبا در مورد بسیاری از سایتها و نرم افزارهای حرفه ای صادق است. حال آنکه حتی با بررسی اولین درخواستهای ارسالی از طرف اسکریپت تیم فوق نه تنها شناسنه مشخصی برای درخواستهای ارسالی مشخص نشده بود بلکه UserAgent آن خود را به جای فایرفاکس 3 ( که مرورگری برای کاربران واقعی است) و سیستم عامل ویندوز معرفی کرده اند و به زبان ساده اسکریپ نوشته شده خود را به جای کاربر انسانی جا زده است. و جالب آنکه پس از آنکه عدم رضایت ما برای این گروه مشخص شده است درخواستهای اسکریپ فوق از آی پی ها متفاوت  و پروکسی سرورها (یکبار از کره دیگر با از اروپا و...) ارسال شده و البته UserAgent آن نیز همچنان مانند UserAgent مرورگرهای معروف مبتنی بر انسان بوده است. این قضیه به طور مشخص نشان میدهد که نه تنها رضایت صاحب سایت برای گروه فوق اهمیتی نداشته است بلکه این گروه حاضر شده است با استفاده از پروکسی و به شیوه های که در چهاچوبهای غیر حرفه ای نمی گنجد ما را دور بزند!. جالب آنکه تیم فوق مدعی است که اگر ما را محدود نمی‌کردید ما نیز شیوه خود را تغییر نمیدادیم فکر میکنم با توجه به اطلاع تیم فوق از عدم رضایت ما  این شیوه ای ناصحیح برای فاصله گرفتن از اصول اخلاقی است.

5. اول تامل و سپس سخنوری
در مطلب اخیرم در همین باره اشاره کردم که مانور تبلیغاتی بر سر انتقال اطلاعات نه تنها برای نخست نیست بلکه سایتهای تازه کاری نیز وجود داشته اند که در حالیکه که هنوز یک ماه نیز از شروع فعالیتشان و روشن نبودن خدماتش نگذشته است دست به دامن حربه تبلیغاتی انتقال اطلاعات کاربران بلاگفا شده اند. (برای فهمیدن این سایتها کمی جستجو کافی است و البته آمادگی ارسال لینک آنها را به اعضای تیم فوق دارم) بنابراین مقایسه این مثال من با سرویس معروف و با سابقه ای که من نیز به آن علاقه دارم و حتی نرم افزار مدیریت وبلاگ آنرا برای برخی دوستانم نصب کرده ام تلاشی ساده انگارانه برای نقض و نادرستی کلیه مطالب من  است.

6.ادعای دوستی
باورکنید برخی هر کاری که میخواهند میکنند و سپس خود را دلسوز و دوست نشان میدهند.نمیدانم اگر تیم فوق ادعای دوستی با من را دارد چرا تلاش میکند با وجود عدم رضایت من و حتی با شیوه هایی فریبکارانه (استفاده از پروکسی و useragent معمولی) همچنان به محتوای سرور من دسترسی پیدا کند؟ اینکار حتی در چهارچوبهای تجاری و حرفه ای نمی گنجد چه برسد در جهارچوب دوستی.

7.مذاکره !...
ابتدا یک کار را بدون در نظر گرفتن قواعد و اخلاق حرفه ای انجام میدهیم و سپس پس از اطلاع از عدم رضایت با شیوه های رندانه برای فرار از محدودیتها  باز هم به کار خود ادامه میدهیم و بعد هم مدعی مذاکره نیز می شویم و به قولی توپ را در زمین طرف مقابل می اندازیم.و البته اینبار به نحوی خود را نماینده کاربران سابق بلاگفا هم میدانیم! گویی وظیفه الهی بر گردن  است و که به هر نحوی اینکار را حتی بدون رضایت صاحب سایت و سرور انجام دهیم. فکر میکنم وضعیت بسیار روشن است استفاده از اسکریپت برای اهدافی که قاعدتا درچهارچوب منافع ما نیست نیازمند کسب رضایت ما هست و با اینحال من آماده مذاکره برای هماهنگی و نحوه و شکل استفاده از محتوای سایتم هستم و صادقانه میگویم در صورتی که حسن نیت از طرف مقابلم ببنیم آماده همکاری هم هستم.

و اما مورد اخر اینکه یک قیاس اشتباه در این چند روز شکل گرفت اینکه رابطه کاربر و سرویس دهنده رایگان وبلاگ به رابطه مستاجر و مالک  تشبیه شد و در نتیجه حقوقی نامحدود برای دارنده وبلاگ فرض شده است. به نظرم یک اشکال اساسی در این تشبیه وجود دارد مستاجر با پرداخت مبلغ مشخصی به مالک و برای مدت مشخصی حق استفاده و کاربری مشخص(مسکونی، اداری، تجاری یا تولیدی) را از یک ملک کسب میکند. اما آیا در رابطه کاربران و سرویسهای وبلاگ این قضیه همخوانی دارد؟ آیا کاربران مبلغی برای استفاده از خدمات سایت پرداخت میکنند؟و آیا همه مسئولیتهای فنی و حقوقی آنرا نیز می‌پذیرند؟ جواب درست این است که نه در ایران و نه در هیج کجای دنیا رابطه کاربران و سرویسهای وبلاگ رابطه مالک و مستاجر نیست. مثلا حتی معروف ترین سرویسهای وبلاگ دنیا رسما اعلام کرده اند که هیج ضمانتی برای ارائه خدمات به کاربران خود ندارند و میتوانند هر موقع و به هر دلیلی بخشی یا تمام خدمات خود را برای کاربری قطع کنند. من فکر میکنم شاید بتوان رابطه کاربران و یک سرویس رایگان را به رابطه میهمان و میزبان شبیه دانست اینکه میهمان شرایط میزبان را می پذیرد و میزبان نیز خدماتی برای میهمان خود فراهم میکند. در شکلی دیگر شاید با رابطه نویسنده و ناشر  همخوانی داشته باشد یعنی اینکه نویسنده تولیده کننده محتوا و صاحب حقوق معنوی مطالب خود است و از طرفی ناشر هزینه چاپ و انتشار مطالب و حق استفاده تجاری از بازدید مطالب را دارد.به نظر میرسد این ایده حتی از لحاظ حقوقی نیز پذیرفته شده است برای مثال چند باری که  که موسسات حقوقی در آمریکا یا کانادا نسبت به مطالب یک وبلاگ شکایت داشتند (اکثر مربوط به نقص کپی رایت و همچنین نقض حقوق دیجیتال) مرجع قانونی از ما به عنوان ناشر خواسته است که جلوی انتشار محتوای اشاره شده را بگیریم. در واقع ما را به نوشتن این محتوا متهم نکردند ولی از ما خواستند که جلوی نشر آنرا بگیریم.

کاربر سایت من برای من بسیار با ارزش است او حق انتخاب سرویس وبلاگ خود و حتی مهاجرت به سایت دیگری را دارد و این جهت مرا هراسی نیست. ولی در عین حال سایت و تلاشی که برای پایداری و پشتیبانی آن نیز دارم برایم ارزشمند است و تلاشم این است که از حقوق سایت و کاربرانم حمایت کنم. کار من بی عیب و نقص نیست و حتما ایرادات و انتقاداتی بر آن وارد است و چه کسی است که خوشحال نشود که از آنکه نواقص کار خود را  (حداقل از دیدگاه دیگران ) بداند و با اینحال فکر نمیکنم با حمله و اتهام و بی لطفی در حق فرد یا سایتی بتوان به پیشرفت آن کمک کرد.

هنگامیکه چند ماه قبل سایت فیس بوک یکی از بزرگترین سایتهای شبکه های اجتماعی است و تاکنون نیز با انعطاف و سیاستی باز نسبت به جزئیات فنی خود را رفتار کرده است سرویس تازه کار  و جالب گوگل به نام Google Friend Connect را  تنها چند روز پس از راه اندازی این سرویس نوظهور مسدود کرد توجه بسیاری را بر انگیخت این در حالی بود که  Friend Connect شرکت گوگل از همان API فیس بوک استفاده میکرد اما مدیران فیس بوک به دلایلی از جمله حفظ حریم خصوصی کاربران ترجیح دادند که اطلاعات کاربران را در اختیار سرویس جدید گوگل قرار نگیرد. البته همانطور که بسیاری حدس می زدند انگیزه رقابت و استفاده از اعتبار ، خدمات و اطلاعات کاربران فیس بوک برای اعتبار دادن به سرویس گوگل که خود نیز به نوعی رقیب فیس بوک است احتمالا انگیزه اصلی مسدود کردن سرویس فریند کانکت گوگل توسط فیس بوک بود و در این زمینه انتقاداتی هم صورت گرفت اما هر چه بود کسی مارک زوکربرگ را به زندان بان، سانسورچی و انحصارطلبی متهم نکرد. سایت فیلکر نیز تاکنون سرویسها و خروجیهای خود را بر روی دهها نرم افزار و حتی سایتهای بزرگ محدود کرده است و حتی در مواقعی صریحا اشاره کرده است که نمی تواند خدمات خود را به سایتی مشابه خود عرضه کند و البته این در مواردی نیز اعتراضاتی را در بر داشته است که در فرومهای فیلکر قابل پیگیری است  اما بازهم رفتار منتقدین و معترضین محترمانه و با احترام به منافع فلیکر بوده است.  
در ارتباط سایتها حتی در دوره ای که تب وب 2 و اشتراک اطلاعات وجود دارد همواره  شاهد محدودیتهایی از طرف سایتها برای رقبا بوده ایم. حقیقت این است که اکثر سایتهایی که خدمات رایگان عرضه میکنند با این هدف که خروجی آنها توسط کاربران عادی دیده شود فعالیت میکنند و حتی آنها که خروجی با فرمتهای رایج برای انتقال اطلاعات و یا API عرضه میکنند برای تسهیل کار کاربران واقعی و برای مقاصد غیر تجاری چنین امکاناتی را فراهم میکنند.فیس بوک بخش بزرگی از خدمات و اطلاعات کاربران خود را از طریق وب سرویسهای خود عرضه میکند ، سایت اورکات نیز چنین است اما آنها این سرویسها را عرضه نمیکنند که مثلا سایتی مشابه آن برای انتقال اطلاعات کاربران این سایتها و رونق کاری خود استفاده کند.آیا در دنیای سایتهای معتبر و حرفه ای  (مانند سایتهای شبکه های اجتماعی) تاکنون دیده اید که سایتی ادعا کند که من با استفاده از خروجی یک سایت معتبر دیگر تمام اطلاعات شما را به سایت خود منتقل می‌کنم و آن به عنوان حربه ای تبلیغاتی استفاده کند؟  البته گاهی آنها امکان تبدیل خروجی با فرمتهای انتقال یا پیشتیبانی سایتهای خاصی را فراهم نموده اند اما تنها به شرطی که آن سایت خاص واقعا چنین فرمتی را عرضه کرده و در اختیار کاربر خود بگذارد (عموما در این شیوه فایل از کامپیوتر کاربر منتقل می شود). تقریبا در اکثر سایتهای دنیا خواندن صفحات و تحلیل آنها و تفکیک اطلاعات به قصد استفاده تجاری و گاهی حتی غیر تجاری کاری ناپسندیده است. برای مثال گوگل و یاهو و.. دقیقا اشاره کرده اند که کسی حق خواندن صفحات نتایج جستجو آنها توسط نرم افزار(بغیر از مرورگرهای شخصی) و باز انتشار آنها را ندارد و طبیعتا نیز اگر متوجه شوند ممکن است برای نرم افزار یا سایت خاطی محدودیتهایی ایجاد کنند.

در بلاگفا  همانند هر سایت مشابه و رایگان دیگری خدماتی برای انتشار و ذخیره مطالب فراهم شده است که هزینه آن نیز توسط سایت پرداخت می شود و قاعدتا این انتظار می رود که این اطلاعات توسط کاربران واقعی دیده شود تا از این طریق هزینه های سایت جبران شود. همچنین امکان تغییر در قالب وبلاگ فراهم شده است که کاربران براساس نظر خود تغییراتی در رنگ یا شکل نمایش مطالب خود ایجاد کنند و بسیاری از کاربران بلاگفا خوب میدانند که هرگاه  تغییرات قابل  با این هدف فاصله بگیرد کنترلهایی بر قالب،کدها یا وبلاگ خاصی اعمال می شود. قاعدتا ما مانند بسیاری از سایتهای دیگر نیز بر درخواستهایی که از طرف رباتها و اسکریپتهای نرم افزاری بر سرور ما می اید نظارت داریم و در مواقعی مانند روبوت موتورهای جستجوگر معروف آنها را می پذیریم و در مواردی مثل درخواستهایی که از طرف روباتها و سایتهای معروف  جمع آوری ایمیل می اید محدودیتهایی اعمال کردیم. در عین حال جالب است که بسیاری از روباتها با قوانین اخلاقی سایت را پویش میکنند (مثلا حتما ابتدا فایل robots.txt ) را در سرور کنترل میکنند و تجربه ای داشتم که با ارسال یک ایمیل که حاوی ناخوشنودی ام نسبت به تعداد و فاصله درخواستهای مکرر روباتهای گوگل بود سریعا درخواستم رسیدگی شد.

فکر نمی کنم کسی بتواند جایگاه برتر سرویس وبلاگ بلاگفا را در دنیای وب و وبلاگهای فارسی رد کند با وجود همه مشکلات و با نگاهی به آمار و موقعیت ترافیکی سایت بلاگفا در ماهها و سالهای اخیر میتوان دید که همواره این سایت در صدر فهرست سرویس های وبلاگ خارجی و ایرانی دیگر بوده است. (قبول دارم که این به معنای بی نقص و کیفیت خیلی عالی سایت نبوده است اما  نوعی به نشان از موقعیت سایت دارد. طبیعی است که گاهی با هدف تبلیغ سایت دیگری ماهیت سایت مورد کم لطفی قرار میگرد و حتی این قضیه از چهارچوبهای فنی نیز خارجی می شود  (روزی متهم به همکاری با رژیم هستیم! روزی سرویسی در خدمت ضد انقلاب و حتی اهداف صهیونیسم) و گاهی نیز همین اعتبار و جایگاه بهانه ای برای تبلیغ و ترویج خدمات سایتی دیگر قرار می گیرد و مثلا سایتی که هنوز یک هفته فعالیت نداشته و خدماتش مورد ارزیابی واقعی قرار نگرفته است مدعی انتقال نرم افزاری اطلاعات کاربران بلاگفا به سایت  خود (به عنوان تنها امکان قابل توجه) می شود .  طبیعی است که بلاگفا با اینگونه کاربردها و استفاده از اطلاعات سایت در جهت تبلیغات و منافع سایت مشابه دیگری کاملا مخالف است و طبیعتا بدون توجه به اینکه سایت مورد نظر چه سایتی است با آن برخورد میکند. این بدین معنا نیست که اطلاعات کاربران سایت در حصر باشد که میدانیم آنها میتوانند همواره صفحات خود را ذخیره یا به شکل دستی در جای دیگری ذخیره کنند بلکه این محدودیت برای روباتها و اسکریپتهای سایتهای مشابه و رقیب است که بدون کسب اجازه و هماهنگی درخواستهایی را به سرور سایت ارسال میکنند و از طرفی  کاملا منطقی است که سایت بلاگفا تضمینی برای ارائه خدمات و اطلاعات سایت به  اسکریپتهای سایتهای رقیب یا هرگونه روبات یا اسکریپتی که منفعتی برای سایت بلاگفا ندارد نخواهد داشت و قاعدتا عدم ارائه خدمات به این اسکریپتها اصولا ارتباطی به حقوق کاربران  نسبت به سایت ندارد. من شخصا به عنوان یک اصل حرفه ای به آنچه اشاره شد اعتقاد دارم و برای نمونه در زمانی که سایتهای رقیب بلاگفا دچار مشکلات امنیتی یا فنی فراوان شدند و حتی ایمیلهای زیادی برای درج امکانی برای انتقال اطلاعات از سایتهای فوق به بلاگفا داشتم چنین نکردم چرا که معتقد بود که درخواستهای نرم افزاری بدون کسب اجازه و رغبت مدیران سایت در جهت منافع خود غیر حرفه ای و چه بسا غیر اخلاقی است. جالب است که شاهدم برخی اوقات افرادی که از نوشتن اسکریپتهای انتقال اطلاعات سود می برند با وجود اگاهی از عدم رضایت ما همچنان به ارسال درخواستهای نرم افزاری خود به سرور سایت (گاهی با فریب و استفاده از پروکسی ها) ادامه می دهند که به نظرم اینکار نه تنها غیرحرفه ای است بلکه غیر اخلاقی و فریبکارانه است. به راحتی میتوان مشاهده کرد  که وقتی دسترسی اینگونه اسکرپیتها به سرور محدود می شود اولین و تقریبا اکثر کسانی که به این روند اعتراض میکنند کسانی هستند که از کار این اسکریپتها برای منافع شخصی یا سایت خود بهره می برند یا با بلاگفا به هر دلیلی مخالف هستند و طبیعی است که اعتراض خود را با محکوم کردن بلاگفا یا من  نشان می دهند.

اما دور از تو ساده نیست نفس کشیدن
پایان عمر این صداست تو رو ندیدن

تو عزیزی مثل یه هوای تازه
شب با چشمای تو کهکشون می‌سازه

«بخشی از یک ترانه از بهنام صفاریان - ترانه سرا یغما گلرویی»

ماهنامه تحلیلگران عصر اطلاعات- در سال 1949 کن اولسون موسس و مدير DEC و از بزرگترين سازندگان کامپيوترهاي Mainframe در اظهار نظري گفت که دليلي براي اينکه بخواهيم کامپيوتري در هر خانه باشد وجود ندارد.برخي مديران IBM نيز در دهه شصت ميلادي چنين تفکري داشتند. چند دهه زمان لازم بود تا مشخص شود که پيش بيني و اظهار نظر برخي از مهمترين مديران فن آوري چقدر اشتباه بوده است. خوشبختانه اين مديران در بخش خصوصي فعال بودند و چنين ديدگاهي در بخش دولتي و قانون گذاري در کشور مهد فن آوري کامپيوترها وجود نداشت وگرنه فرض آنکه چنين ديدگاهي در مقام قانون گذاري و برنامه ريزي تا چه حد ميتوانست رشد صنعت کامپيوتر و فن آوري اطلاعات را محدود کند دور از تصور نيست.
شرکتهاي بزرگي تاوان اين اشتباه مديران خود را دادند مديراني که فکر مي کردند بيش از اين نيازي نيست و بنابراين علي رغم هوش و توان مديريتي توان نگاه به آينده و چه بسا درک تغييرات زمان خود را نداشتند. به عنوان يک اصل ميتوانيم بپذيريم که جمله «بيش از اين نيازي نيست» يک جمله خطرناک براي هر سازمان يا واحد صنعتي، توليدي و خدماتي است.
مدتي قبل محمد سليماني وزير ارتباط و فناوري اطلاعات دولت کنوني در اظهار نظري سرعت اينترنت در ايران را کافي داشت، وي اعلام کرد که براي سرعتهاي بالاتر از 56 کيلوبيت حتي مشتري و خريدار هم وجود ندارد و پهناي باند 128 کيلو بايت اکنون براي بسياري از سازمانها بدون مشتري است وي در ادامه پهناي باند 56 کيلوبيت براي مصارف و کاربران اينترنتي خانگي و دانشگاه ها و حتي براي دانلود کتاب هاي 500 صفحه اي مناسب است. اين اظهار نظر شما را ياد جملات و اظهار نظرهايي که در ابتداي يادداشت به آن اشاره شد نمي اندازد؟
ادامه مطلب